ಸರ್ಕಾರದ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆದೇಶಗಳು, ಅನುಮೋದನೆಗಳು, ವೆಚ್ಚದ ಬಿಲ್ಗಳು, ಪಾವತಿ ವೌಚರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಇದೆ.
ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಗೀತಾ ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ಈಗ ಇಲಾಖೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ 2023-24, 2024-25 ಹಾಗೂ 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಮಂಗಲ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹೊಸಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ದಸರಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಣದಿಂದ ಭರಿಸಲಾದ ವೆಚ್ಚದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಲ್ಗಳ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಯವರು, ಕೇಳಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು “Compile” ಮಾಡಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(f), 2(j) ಮತ್ತು 7(9) ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ನಿಲುವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಕೇಳಿದ್ದರೂ ‘ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ’ ಎಂಬ ವಾದ?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವರದಿ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಳಿಲ್ಲ.
ಅವರು ಕೇಳಿರುವುದು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ.
- ದಸರಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಆಯೋಜನೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳು.
- ಸರ್ಕಾರಿ ಹಣದಿಂದ ಪಾವತಿಸಲಾದ ವೆಚ್ಚದ ಬಿಲ್ಗಳು.
- ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆಗಳು.
- ಆಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು.
ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಇಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು “ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
RTI ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಇಲಾಖೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದೆಯೇ?
ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ Section 2(f), Section 2(j) ಹಾಗೂ Section 7(9) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಲಾಖೆ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಆದರೆ RTI ಕಾಯ್ದೆಯ Section 2(f) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಬಳಿ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳು, ಆದೇಶಗಳು, ಪತ್ರಗಳು, ವರದಿಗಳು, ಬಿಲ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು “ಮಾಹಿತಿ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ Section 2(j) ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು “ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.
Section 7(9) ಕುರಿತು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ Section 7(9) ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಗಳು ನೀಡಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, Section 7(9) ಅನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿಧಿಯು ಮಾಹಿತಿ ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ (Inspection) ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪರ್ಯಾಯ ಕ್ರಮವಾಗಿರಬಹುದು.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಇಲಾಖೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ ಅಥವ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯಾರೋ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೌಕರರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಹಿತಿದಾರರೂ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂರು ವರ್ಷ… ನಾಲ್ಕು ತಾಲ್ಲೂಕು… ಆದರೆ ಒಂದೆಒಂದು ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲವೇ?
ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಮೂರು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಗಳ ನಾಲ್ಕು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು.
ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿವೆ.
- ದಸರಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಆಯೋಜನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳು ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿವೆಯೇ?
- ಸರ್ಕಾರಿ ಹಣದಿಂದ ಪಾವತಿಸಲಾದ ವೆಚ್ಚದ ಬಿಲ್ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆಯೇ?
- ದಾಖಲೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ?
- ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ?
ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ವೆಚ್ಚದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೇಳಿದಾಗಲೂ ಇಲಾಖೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗಬಹುದೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಅನುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು…
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ.
- ದಸರಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ವೆಚ್ಚದ ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?
- ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಏಕೆ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ?
- ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ದೊರೆಯಬಹುದೇ?
- ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾಗರಿಕರು ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏಕೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ?
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಏಕೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ?
ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿಯೂ ಫಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೂ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಲುವನ್ನೇ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಈಗ ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದತ್ತ ಪ್ರಕರಣ
ಪ್ರಥಮ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದ್ವಿತೀಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗ ಯಾವ ನಿಲುವು ತಾಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.